Impressie van 8e Baksteen Masterclass

Impressie van 8e Baksteen MasterClass op 30 september 2010,
in het Keramisch Huis te Velp

Op donderdag 30 september 2010 vond voor de achtste keer in successie de MasterClass Baksteen plaats. Al vroeg druppelden de deelnemers binnen. Het zijn meest representanten van de jongere garde architecten die verwachtingsvol het Keramisch Huis in Velp betreden. Voor een optimale interactie met de deelnemers werd dit jaar voor de tweede maal gekozen voor een opzet waarbij de deelnemers daadwerkelijk met elkaar aan het werk gaan met door de Masters opgestelde ontwerpopdrachten. KNB voorzitter Piet Wijman opent de dag en geeft tekst en uitleg over de inspanningen van de industrie op het gebied van duurzaamheid. Hij benadrukt daarbij enkele minder gehoorde argumenten van baksteen zoals ‘klei is een natuurlijke, ruimvoorradige en zelfs hernieuwbare grondstof’ en ‘kleiwinning geeft nieuwe natuur en rivierveiligheid’. Gerard Westenbroek en
Arie Mooiman behandelen daarna de nodige technische onderwerpen.

Ontwerpopdrachten
Vervolgens is het woord aan de Masters; Jos van Eldonk (Soeters Van Eldonk architecten) en Hans Ruijssenaars (Hans Ruijssenaars architecten). De opdracht in de ochtend is van Jos van Eldonk.
De deelnemers kunnen kiezen uit twee opdrachten. Bij de één worden deelnemers uitgedaagd met de meest saaie en goedkope steen een sprankelend ontwerp voor een muurvlak (5x5 m) te maken. Bij de andere opdracht wil een Noorse truienfabrikant een nieuwe vestiging openen in Nederland. Om tot een selectie te komen vragen ze alle architecten een (proef)ontwerp te maken voor de toekomstige baksteenhuid van het gebouw.

Hans Ruyssenaars heeft in de middag een andere uitdagende en inspirerende opdracht: ontwerp een ronde duiventil van baksteen voor ca. 500 duiven. De diameter op de begane grond is circa 5 meter uitwendig. De hoogte tot de onderkant van het puntdak is circa 6 meter. Ruijssenaars: ‘Rijd eens door Zuid-Frankrijk en je ziet links en rechts de meest curieuze duiventillen. Er bestaan eeuwenoude prachtige duiventillen van baksteen. Het was een teken van rijkdom. Bijvoorbeeld in Normandië de streek van gewoonterecht was het bezit van een duivenhok een privilege dat voorbehouden was aan de heren.’

Uitwerking
De 24 deelnemers worden in groepjes van drie verdeeld en werken intensief aan de opdrachten. Daarbij wordt vurig gediscussieerd, intensief geschetst en getekend en met behulp van bakstenen geëxperimenteerd met patronen. De workshop wordt tweemaal onderbroken door de bijdragen van de Masters die hun visie op de toepassing van baksteen geven. Vele prachtige voorbeelden van de wijze waarop metselbaksteen karakter en identiteit aan een gevel kan geven passeren de revue.

Aan het eind van de ochtend en de middag presenteren de groepjes om de beurt vol vuur de uitwerkingen van de gekozen opdracht voor de totale groep. De Masters stellen de nodige vragen, geven complimenten en geven suggesties voor verbetering. Om ongeveer vier uur is het mooi geweest. De dag wordt afgesloten en onder het genot van een hapje en drankje wordt nog lang nagesproken over deze enerverende dag.