Keramische industrie bouwt aan toekomst

Zeer gevarieerd programma KNB-Studiedag 2010 in Vleuten boeit metseldocenten

Ruim honderd docenten metselen van VMBO-scholen en ROC’s en bouwopleidingsbedrijven, sectorhoofden Bouwtechniek, coördinatoren LWT, de Studiegroep Metselen en de vakjury van de metselwedstrijden waren op 3 februari jl. gast van de Nederlandse baksteenindustrie tijdens de landelijke Studiedag voor metseldocenten.

De jaarlijkse bijeenkomst vond dit keer plaats op de Cultuurcampus Vleuterweide in Vleuten. Er was een zeer gevarieerd programma, waarbij het doel was de deelnemers volledig op de hoogte te brengen van de laatste ontwikkelingen rond baksteenmetselwerk. De dag was daarnaast weer het jaarlijkse ontmoetingsmoment voor kennisuitwisseling tussen metselonderwijs en baksteenindustrie. Organisator KNB en de betrokken docenten kijken terug op een geslaagde en boeiende dag.

Na het welkomstwoord van dagvoorzitter Gerard Westenbroek (technisch adviseur bij KNB), was er een keur van sprekers.

KNB-directeur Ewald van Hal schetste onder de titel ‘Baksteen blijvend goed’ een veranderende wereld en een veranderende economie waarbij zekerheden uit het verleden zijn verdwenen.
De vooruitzichten voor de bouw zijn zacht gezegd ‘niet optimaal’, waarschuwde de heer Van Hal. Als voorbeeld van veranderende tijden noemde hij ondermeer de ZZP-er. Nog niet zo lang geleden was de groei hiervan een indicatie voor de vitaliteit van de economie en voor ondernemerschap. Inmiddels wordt het begrip eerder geassocieerd met oplopende maar verborgen werkloosheid en wordt het een indicator voor ‘armoede’. Van Hal: “Daarentegen was het vroeger ten aanzien van hergebruik veelal de houding van: ‘dat doe je niet’, terwijl het nu een teken is voor het streven naar duurzaamheid om dat juist wel te doen”. De economische en ecologische crisis geeft ook nieuwe kansen, hield de directeur het publiek voor. Door samenwerken en samen kennis te delen komen we tot nieuwe oplossingen, aldus Van Hal. Hij riep op om nieuwe toegevoegde waarden te creëren via keramiek-gedragen oplossingen. Hij ziet daarbij goede kansen voor gespecialiseerde bedrijven en hun werknemers. Wel zullen zij zich dan verder moeten bekwamen in kennis en kunde om vertrouwde materialen ten behoeve van meerdere functies in te zetten.

Voorzitter Piet Hanegraaf van de Studiegroep Metselen - de landelijke deskundigen-vakgroep die al ruim 30 jaar werkt aan het verbeteren en promoten van het metselonderwijs - deed verslag van de activiteiten. Hij belichtte wat de leden beweegt: de affiniteit met de theorie en de praktijk van het Nederlandse metselonderwijs en de liefde voor de metseltechniek. Hanegraaf ging in op het gebruik van zavel binnen het metselonderwijs om stofvorming tegen te gaan.

Aansluitend zorgde Wim Verhoog, landelijk coördinator en spreker namens het platform vmbo-bouwtechniek voor leven in de brouwerij. Met als thema “De tijd staat niet stil’ hield hij een vurig betoog om het verleden niet te veel te idealiseren. “Wij moeten ons aanpassen aan de ontwikkelingen in de maatschappij en ons voorbereiden op veranderingen, zo zei hij. Verhoog toonde zich geen groot voorstander van Vakcolleges en is bang voor tweespalt die dat inhet VMBO zou kunnen opleveren: Vakcolleges en ‘rest onderwijs’. “Smal opleiden moet mogelijk blijven, als iemand zuiver metselaar wil worden, moet dat ook kunnen”, aldus Verhoog.

Arie Mooiman, adviseur Techniek en Duurzaamheid bij VKO, ging in op de vele aspecten van duurzaamheid van baksteenmetselwerk en de kwaliteiten van de baksteen. Centraal staat daarbij het duurzaamheidsprofiel van baksteen en baksteenmetselwerk en het gebruik van rekeninstrumenten om de duurzaamheid van gebouwen te berekenen. Het toenemende belang van dit onderwerp werd benadrukt en de meest positieve milieukenmerken van baksteen toegelicht. Duidelijk is dat levensduur en belevingswaarde een grote invloed hebben op de feitelijke milieubelasting van een gebouw en dat de uitkomsten van de rekenmethoden veelal niet overeenstemming zullen zijn met de praktijk.

Rob Mulder, manager Pre & After Sales van Wienerberger BV ging na de pauze in op het vraagstuk: “Metselwerk een uitdaging voor de metselaar?”. Hij belichtte de manieren waarop de metselaar omgaat met vormstenen en liet allerlei projecten zien met voorbeelden van bijzonder metselwerk. Zijn opvallende stelling: De opperman bepaalt mede in grote mate de kwaliteit van het metselwerk. Mulder doelde hiermee op het voorkomen van vuil, afdekken van stenen, de juiste werkhoogte, voorkomen van te veel zand op de stenen etc.

De voorzitter van de landelijke vakjury, Harrie Huis in ’t Veld, blikte terug op de wedstrijden van afgelopen jaar en op zijn eerste jaar als juryvoorzitter. Hij benadrukte het belang om mensen te motiveren om mooi metselwerk te maken. Hij trok een vergelijking met het leuk maken van koffie zetten: eerst met een filtertje en opschenken en nu met Senseo’s, spotjes van George Clooney etc. Gerard Westenbroek vertelde over de voorronden 2010, waarna Marc van der Heijden, coördinator van de metselwedstrijden bij het Sondervickcollege en Marije Hertroijs, sector directeur techniek, een toelichting gaven op de voorbereidingen voor de finalewedstrijd van 12 t/m 16 april op het Sondervick College in Veldhoven. Een mooie videopresentatie gaf goed inzicht in de sfeer en resultaten van de afgelopen finale van de metselwedstrijden.

Geanimeerde gesprekken en uitwisseling van kennis en ervaringen tijdens de middagpauze.

Na de middagpauze, waar de docenten zich ook konden laten informeren door de aan de informatiemarkt deelnemende bedrijven, werd het programma voortgezet door Allyson Mannsur van het Projectbureau Vleuterweide. Zij gaf een presentatie over de Vinexlocatie Leidsche Rijn en zoomde in op de bijzondere aspecten van de nieuwbouwwijkVleuterweide.

Vera Yanovshtchinsky architecten BV uit Den Haag was vertegenwoordigd door projectarchitect Eddy Verbeek. Hij is mede verantwoordelijk voor het ontwerp van het complexe multifunctionele gebouw van de Cultuurcampus Vleuterweide. Hij schetste het proces van ontwerp tot realisatie en wees op het royaal toegepaste baksteenmetselwerk. Hij gaf aan dat er veel aandacht is geweest voor de steenkeuze, inclusief het metselen van proefmuren. Als referentie diende een klooster in Frankrijk.

Harry Neervoort van Multi Vastgoed toonde een korte film over het in aanbouw zijnde Vleuterweidecentrum. Aansluitend was er een rondleiding over de bouwplaats van het centrum, waar zeer veel mooie staaltjes baksteenmetselwerk waren te zien. In het project bleken zelfs 12 verschillende soorten bakstenen in één gebouw gebruikt te worden.