HET AANTAL SPOUWANKERS IN
BAKSTEENMETSELWERK
KNB info 21
Toenemende isolatie-eisen leiden tot
bredere spouwmuren en dit heeft consequenties voor
het aantal toe te passen spouwankers. Berekeningen
naar het aantal benodigde spouwanders zijn nodig
voor een goede uitvoering van de spouwmuren. Dit
is de verantwoordelijkheid van de constructeur.
De berekeningen kunnen worden gemaakt met behulp
van NPR 6791:2009 – ‘Steenconstructies
- Eenvoudige ontwerpregels, gebaseerd op NEN 6790’.
Twee situaties
In overeenstemming met NPR 6791 wordt onderscheid
gemaakt tussen twee typen spouwmuren die gebaseerd
zijn op de mate waarin het binnenspouwblad de windbelasting
op neemt:
- Het binnenblad heeft voldoende sterkte heeft
om de windbelasting helemaal alleen op te nemen
en af te dragen naar de hoofddraagconstructie.
Dit is het geval bij toepassing van dragend
metselwerk van baksteen, cellenbeton of kalkzandsteen,
beton en houtskeletbouwelementen. Deze situatie
wordt hierna “een voldoende sterk binnenblad”
genoemd.
- Het binnen- en buitenblad werken samen om
de windbelasting op te nemen. Hierbij heeft
het binnenblad onvoldoende sterkte om de windbelasting
alleen op te nemen en af te dragen naar de hoofddraagconstructie.
Dit is het geval bij een spouwmuur waarin een
buitenblad gecombineerd wordt met een niet-dragend
gemetseld of gelijmd binnenblad.
Rekenvoorbeeld
Voor de berekening van het aantal spouwankers per
m2 gevel is in par. 3.2.1 van NPR 6791:2009 een
methode gegeven. KNB heeft hiermee als voorbeeld
berekeningen laten uitvoeren. Uitgangspunt bij de
berekeningen is een minimale representatieve treksterkte
van het spouwanker van 1 kN. Daarnaast is de maximaal
opneembare drukspanning per spouwanker aangehouden
die in de NPR voor spouwankers met een ronde doorsnede
wordt gegeven.
Veiligheidsklasse
NEN 6702 geeft een overzicht van soorten bouwwerken
met de bijbehorende veiligheidsklasse. Er zijn drie
veiligheidsklassen waarbij veiligheidsklasse 3 de
zwaarste eisen stelt. De indeling van een bouwwerk
in een veiligheidsklasse hangt af van de gevolgschade
die ontstaat bij een eventuele calamiteit. Bijvoorbeeld
industriële gebouwen en eengezinswoningen worden
gebruikelijk ingedeeld in veiligheidsklasse 2. Appartementengebouwen,
kantoor- en winkelgebouwen in klasse 3. Opgave van
de te hanteren veiligheidsklasse dient altijd door
de constructeur te gebeuren.
Voor buitenbladen en niet-dragende binnenbladen
mag volgens 5.1.4 van NEN 6702, ook als de constructie
moet zijn ingedeeld in veiligheidsklasse 3, het
betreffende onderdeel getoetst worden voor veiligheidsklasse
2.
De belastingfactor volgens NPR 6791 bedraagt voor
deze situaties 
Situatie 1: ‘Voldoende sterk
binnenblad’
Op basis van bovenstaande uitgangspunten is, voor
een situatie met een ‘voldoende sterk binnenblad’,
voor een maximale spouwbreedte van resp. 150 mm
en 200 mm en een ankerdiameter van 4 mm het aantal
spouwankers per m2 bepaald voor de verschillende
windgebieden en gevelhoogten. Deze zijn in tabel
1 vermeld.
Tabel 1. Aantal benodigde
spouwankers per m2 bij een ‘voldoende sterk
binnenblad’

Situatie 2: Samenwerkend binnen-
en buitenblad
Tabel 1 mag onder voorwaarden ook worden toegepast
voor de situatie met een samenwerkend binnen- buitenblad.
In tabel 2 zijn de mogelijke combinaties van de
verschillende uitvoeringsmethoden en randvoorwaarden
per windgebied gegeven.
Tabel 2. Mogelijke
combinaties van uitvoeringsmethoden en randvoorwaarden
bij verschillende windgebieden en gevelhoogten

Uitvoeringsmethoden:
U1 beide bladen zijn gemetseld
U2 het buitenblad is gemetseld en het binnenblad
gelijmd
U3 beide bladen zijn gelijmd
Randvoorwaarden:
R1 beide bladen zijn ter plaatse van de vloer gesteund;
R2 het binnenblad is aan de bovenzijde gesteund
door de vloer;
R3 het buitenblad is gesteund door de vloer;
R4 beide bladen zijn ongesteund.
Wat is gesteund?
Een buitenblad is gesteund als de koppeling aan
de vloeren in de uiterste grenstoestand een horizontale
belasting naar de vloeren kan overbrengen van:
- tot een hoogte van 10 m boven het aansluitende
maaiveld ten minste 2,5 kN/m, en
- daarboven van 3,0 kN/m.
Een binnenblad is gesteund als de
koppeling aan de bovenzijde van de wand aan de bovenliggende
vloer in de uiterste grenstoestand een horizontale
belasting naar die vloer kan overbrengen van:
- tot een hoogte van 10 m boven het aansluitende
maaiveld ten minste 1,2 kN/m, en
- daarboven van 1,5 kN/m.
Koninklijk Verbond van
Nederlandse Baksteenfabrikanten
Tel. 026 - 3845630
KNB en door deze ingeschakelde derden betrachten
hun uiterste best en de grootst mogelijke zorgvuldigheid
om tot een in alle opzichten toereikende dienstverlening
te komen. Het is desondanks altijd denkbaar dat
sprake kan zijn van een omissie, een gebrek en/of
een onnauwkeurigheid, onjuistheid of onvolledigheid
in een advies of product. KNB alsmede de door
deze ingeschakelde derden aanvaarden geen enkele
aansprakelijkheid voor welke schade ook die daarvan
het gevolg is, zou kunnen zijn of geacht wordt
te zijn.